Odeljenje za istoriju srpske književne kritike i metakritike

 

Saradnici iz Instituta

Novoformirano Odeljenje za istoriju srpske književne kritike i metakritike oslanja se na dugu tradiciju srodnih proučavanja koja su se odvijala u Institutu za književnost i umetnost. Najpre, naučni kontinuitet uspostavlja se sa projektom „Srpska književna kritika“ (1971–1991), koji je vodio akademik Predrag Palavestra, što je rezultiralo objavljivanjem hrestomatije srpske književne kritike od kraja 18. do polovine 20. veka u 25 tomova (1975–1995). Pored toga, prethodni projekatski ciklus „Kulturuloške književne teorije i srpska književna kritika“ (2011–2019, rukovodioci dr Milan Radulović i dr Aleksandra Mančić), na kojem je većina sadašnjih članova Odeljenja učestvovala, bio je jednim delom, u formi potprojekta, zasnovan na teorijskom izučavanju istorije srpske književne kritike.

Termin „metakritika“ iz naziva Odeljenja, koji je sada uveden u skladu sa novim teorijskim tendencijama u proučavanju istorije književne kritike, označava potrebu za sintetizacijom raznolikih istraživanja, kao i za primenom savremenih metodoloških dostignuća u nauci o književnosti. Upotrebom ovog termina prihvataju se promene u književnoj nauci u poslednjih pola veka, kada su istorija književnosti, teorija književnosti i književna kritika (kao tradicionalne poddiscipline nauke o književnosti, ili „književne kritike“ u anglosaksonskom smislu tog pojma) preispitale svoj status u osnosu prema drugim humanističkim disciplinama i postale uveliko interdisciplinarne. Usredsređivanje na probleme prožimanja književne nauke i savremenih humanističkih teorija trebalo bi da posluži zadatku formiranja osveženog metakritičkog aparata za pristup primarnom predmetu istraživanja.

Rezultati osnovnih istraživanja na Odeljenju biće objavljivani u naučnim zbornicima o značajnim srpskim književnim kritičarima i kritičarkama, kao i monografijama u kojima će se metakritički prevrednovati kako srpska književnokritička tradicija tako i istorija srpske književnosti, bilo u celini ili u pojedinim njenim vidovima od 18. veka do naših dana. Uz to, članovi Odeljenja će na naučnim okruglim stolovima i skupovima ispitivati modernu književnokritičku metodologiju i terminologiju u susretu sa bogatim srpskim književnoistorijskim nasleđem, spisateljskim autopoetikama kao i savremenom produkcijom srpske nauke o književnosti. Na taj način uspostaviće se temelji za nove integralističke ili metakritičke pristupe i priloge istoriji srpske književne kritike.